Γιώργος Παπανικολάου – Τα “Κοινά”: Σκέψεις για το χώρο from Re-public on Vimeo.

Βίντεο πολύ καλής ποιότητας της ομιλίας του Michel Bauwens στο University of Massachussets (Νοέμβρης 2008) για την ομότιμη παραγωγή, διακυβέρνηση και ιδιοκτησία. Το βίντεο αναμεταδόθηκε από τοπικούς τηλεοπτικούς σταθμούς.

Introduction to Peer Production from DPUIC on Vimeo.

Πρόκειται για μετάφραση του δοκιμίου του Michel Bauwens “P2P and feudal transition” που παρουσιάζει μερικές σκέψεις για τις ομοιότητες της μετάβασης από τη δουλοκτησία στη φεουδαρχία με τον καπιταλισμό προς την ομότιμη προοπτική.
——————————————————————————-

Σ’ αυτές τις σύντομες σκέψεις που είναι εμπνευσμένες από την ανάγνωση του γεμάτου με ερεθίσματα βιβλίου “Deep History” του David Laibman, δεν σκοπεύω να υποστηρίξω, όπως έχουν κάνει άλλοι, ότι πρόκειται να οδηγηθούμε σε μια μορφή νεο-μεσαίωνα ή μια νέα περίοδο σκοτεινών χρόνων. Μάλλον ότι υπάρχουν κάποιες ενδιαφέρουσες ομοιότητες μεταξύ της μετάβασης από την δουλεία στη φεουδαρχία και της μετάβασης του καπιταλισμού στις ομότιμες σχέσεις. Η δουλεία ήταν ένα σύστημα εκτατικής ανάπτυξης. Χαρακτηριζόταν από χαμηλή παραγωγικότητα από την οποία ένα μέγιστο πλεόνασμα αντλούνταν μέσω ενός συστήματος ελέγχου με υψηλό κόστος. Η ανάπτυξη συνέβαινε μέσω της επέκτασης στο χώρο, κατακτώντας γαίες και εξαντλώντας τους πληθυσμούς μέσω της σκλαβιάς και των φόρων υποτέλειας. Η ζωή των σκλάβων ήταν σύντομη, στις περιβάλλουσες περιοχές ο ανθρώπινος παράγοντας ήταν μειωμένος και πολύ συχνά παρατηρούνταν σημαντική ελάττωση του πληθυσμού. Ωστόσο υπήρχε πάντα ένα σημείο πέρα από το οποίο το κόστος της επέκτασης δεν αναπλήρωνε το κέρδος παραγωγικότητας για το σύστημα σαν σύνολο. Σ’ αυτό το σημείο οι Αυτοκρατορίες ξεκίνησαν να παραπαίουν και είτε αντικαθιστούνταν από κάποια άλλη, είτε κατακτούνταν από τους “Βαρβάρους” που τις περιτριγύριζαν, ή , στην μάλλον σπάνια περίπτωση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αντικαθιστούνταν από ένα διαφορετικό σύστημα.

Η φεουδαρχία αναδύθηκε επειδή η καταρρέουσα εκτατική ανάπτυξη οδήγησε στην αναζήτηση για εντατική ανάπτυξη, δηλαδή περισσότερη παραγωγικότητα, αλλά αυτό μπορούσε να συμβεί μόνο μεταβάλλοντας εκ θεμελίων το κοινωνικό σύστημα. Ενώ το δουλοκτητικό σύστημα δεν μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη παραγωγική αυτονομία στους σκλάβους, το νέο φεουδαρχικό σύστημα το κατόρθωνε. Η φεουδαρχία αποτέλεσε μια φυγή στο τοπικό, το φέουδο, αλλά μέσα στο φέουδο οι δουλοπάροικοι μπορούσαν πλέον να σχηματίσουν οικογένειες, να κρατούν ένα καθορισμένο σχετικό μερίδιο του προϊόντος που παρήγαγαν και ο χρηματικός φόρος ελαττώθηκε ριζικά. Όχι μόνο αναπτύχθηκε η αγροτική παραγωγικότητα και η καινοτομία στις μηχανές, αλλά οι παραγωγικές τάξεις ιδιοποιούνταν ένα μεγαλύτερο μέρος από την αξία που δημιουργούσαν (έτσι αρχικά, σε σύγκριση με το υπερπροϊόν που πήγαινε στην τάξη των δουλοκτητών, ήταν μάλλον μια χοντροκομμένη συμφωνία για τους νέους κυρίαρχους, με πολύ λιγότερο υπερπροϊόν για να δημιουργηθεί υψηλή κουλτούρα, τουλάχιστον για τα πρώτα 500 χρόνια μέχρι την πρώτη μεσαιωνική αναγέννηση).

Επίσης, και αυτό είναι σημαντικό, η φεουδαρχία παρήγαγε απευθείας αξία χρήσης και όχι για την νομισματική οικονομία. Έτσι η φεουδαρχία αποτέλεσε μια αναδιαμόρφωση των δύο βασικών τάξεων σε κάτι καινούργιο. Οι δουλοκτήτες έγιναν φεουδάρχες άρχοντες, οι δούλοι δουλοπάροικοι, αν και φυσικά οι νέοι άρχοντες προέρχονταν συχνότερα από τους Γερμανούς εισβολείς (και όπως παρατηρεί ο Foucault, ήταν οι γιοί της παλαιάς Ρωμαϊκής άρχουσας τάξης που έγιναν εκκλησιαστικοί ηγέτες και κληρικοί, κάνοντας μια συμφωνία με τους νέους βασιλιάδες).

Αυτό που θέλω να δείξω τώρα είναι πόσο παρόμοια είναι η δύσκολη θέση του σημερινού παγκόσμιου συστήματος. Μετά το 1989 και την πτώση των κρατικών σοσιαλισμών, ο καπιταλισμός έγινε παγκόσμιο σύστημα, χωρίς καμιά εξωτερικότητα. Παρόλο που υπάρχουν εκτεταμένες περιοχές του κόσμου που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν περισσότερο, προσκρούει σε οικολογικά, ενεργειακά αδιέξοδα και προβλήματα περιορισμένων πόρων. Καταναλώνοντας ήδη δύο πλανήτες, είναι αδύνατο για την Κίνα και την Ινδία να επιτύχουν τα ίδια επίπεδα ανάπτυξης με τη Δύση, παρά την ταχύρρυθμη ανάπτυξή τους, γιατί αυτό θα απαιτούσε την κατανάλωση τεσσάρων πλανητών. Η διατήρηση ενός απεριόριστα αναπτυσσόμενου συστήματος σε ένα πεπερασμένο κόσμο υλικό κόσμο αποτελεί κάτι λογικά και φυσικά αδύνατο. Αυτό που σημαίνει είναι ότι τα όρια της εκτατικής ανάπτυξης έχουν επιτευχθεί, όπως ακριβώς συνέβη και με τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Αλλά με σιγουριά, μπορεί ο καπιταλισμός να μετατραπεί σε ένα τρόπο εντατικής ανάπτυξης, μεταβαλλόμενος σε μια γνωσιακή, βασισμένη στην εμπειρία οικονομία;

Όχι ακριβώς, γιατί αυτό που η σημερινή εξέλιξη μας λέει είναι ότι μόνο ένα μικρό κλάσμα της ανάπτυξης μέσα στην άϋλη σφαίρα μπορεί να μετατραπεί σε χρήμα. Στην ομότιμη παραγωγή, παράγουμε ξανά άμεσα για αξία χρήσης. Σε μια άυλη σφαίρα αφθονίας με οριακό κόστος αναπαραγωγής, όπου δεν υπάρχει ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, οι αγορές μπορούν να αναπτυχθούν μόνο στην περιφέρεια. Δυστυχώς για το σημερινό σύστημα, η μεταβολή στην άϋλη μεγένθυση, από την εκτατική στην εντατική ανάπτυξη, θα γίνει με ένα παρόμοιο τρόπο όπως έγινε από το δουλοκτητικό σύστημα στη φεουδαρχία, με εκ θεμελίων μετασχηματισμό της λογικής του συνόλου του συστήματος.

Υπάρχουν περισσότερες ομοιότητες. Μόλις σημειώσαμε τη στροφή στην πρωτοκαθεδρία της παραγωγής αξιών χρήσης. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι θα υπάρξει και μια στροφή στο τοπικό. Πράγματι, το παγκοσμιοποιημένο εμπόριο είναι μια συνάρτηση των φθηνών τιμών της ενέργειας, και όταν οι συνθήκες αυτές θα πάψουν να υπάρχουν, παράλληλα με την σμίκρυνση των παραγωγικών μηχανών, τα πλεονεκτήματα κλίμακας της μεγάλης συγκεντρωτικής παραγωγής θα τείνουν να εξαλειφθούν. (Θα επιχειρηματολογούσα ότι ενώ το κεφάλαιο εξακολουθεί να μοιάζει ότι είναι απαραίτητο, το μονοπώλιο που κατείχε στην οργάνωση και στη δυνατότητα να αγοράζει μεγάλης κλίμακας φυσικές μηχανές, διαβρώνεται συνεχώς). Αλλά η επανατοπικοποίηση της οικονομίας θα συνδυαστεί με την παγκοσμιοποίηση του πνευματικού πολιτισμού. Μόνο που αυτή τη φορά δεν θα αποτελέσει όχημα η Χριστιανική εκκλησία, αλλά το διαδίκτυο. Παγκόσμιες-τοπικές κοινότητες ανοικτού σχεδιασμού θα συνυπάρχουν με περισσότερο τοπικοποιημένες παραγωγικές κοινότητες και επιχειρήσεις.

Επίσης, παρόμοια με το φεουδαρχισμό είναι η αναδιαμόρφωση των τάξεων (ας το αντιδιαστείλλουμε με τη δημιουργία μιας νέας μέσης διαστρωμάτωσης στον φεουδαρχισμό, που μετέπειτα εξελίχθηκε στην αστική τάξη). Μέσα στην τάξη των κεφαλαιοκρατών, διακρίνουμε την ανάδυση της δικτυοκρατικής τάξης. Αυτή δεν βασίζεται πλέον στην ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και στη μίσθωση εργατών για την παραγωγή αξίας, αλλά μάλλον στη δημιουργία ιδιόκτητων πλατφορμών προκειμένου να γίνει εφικτή και να ενδυναμωθεί η ομότιμη παραγωγή. Στα συστήματά τους η αξία παράγεται από κοινότητες χρηστών, όχι πλέον από τους ίδιους. Δεν πουλούν εμπορεύματα, παρά μόνο την προσοχή αυτών που δημιουργούν αξία χρήσης στις πλατφόρμες. Στο επίπεδο των παραγωγών συμβαίνει επίσης μια αναδιαμόρφωση. Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς εργάτες που δεν κατείχαν μέσα παραγωγής και έπρεπε να πουλούν την εργασία τους, η αναδυόμενη τάξη των εργατών της γνώσης κατέχει ξανά τα μέσα παραγωγής της (δηλαδή τους εγκεφάλους και τους υπολογιστές, χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο για να συντονίσουν τους εαυτούς τους σε νέα οργανωτικά πρότυπα, από ανοικτές κοινότητες σε δικτυωμένες μικρο εταιρείες. Αυτό που παραμένει ανοικτό με όρους μετάβασης, είναι η επακριβής διαμόρφωση των σχέσεων εξουσίας ανάμεσα σ’ αυτές τις δύο δυνάμεις.

Κατά τη γνώμη μου η αναδιαμόρφωση θα γίνει ως εξής: θα υπάρξει μια μεταστροφή από την εκτατική υλική ανάπτυξη σε μια εντατική άυλη ανάπτυξη. Η κυρίαρχη λογική της δημιουργίας άυλης πολιτιστικής και πνευματικής αξίας σε αυτό τον επερχόμενο κόσμο του ανοικτού σχεδιασμού θα είναι η μη αμοιβαία ομότιμη παραγωγή. Στον κόσμο των περιορισμένων υλικών πόρων που χρειάζεται να κατανεμηθούν, ο καπιταλισμός της απεριόριστης ανάπτυξης θα αντικατασταθεί με νέες μορφές ομότιμα ενημερωμένων αγορών και διαφόρων βασισμένων στην αμοιβαιότητα σχημάτων.

Παρόλο που το νέο μετα-σύστημα είναι εκ θεμελίων διαφορετικό στη βασική του λογική με το φεουδαρχισμό, παρά τις κάποιες ομοιότητες, αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι η αλλόκοτη αναλογία της μετάβασης από τη δουλοκτησία στον φεουδαρχισμό και της αναμενόμενης του καπιταλισμού σε p2p.

Με την πρωτοβουλία αυτή σε συνεργασία της Amazon και του OLPC μπορείτε ν’ αγοράσετε ένα XO laptop δωρίζοντας ταυτόχρονα έναν υπολογιστή σε ένα παιδί των αναπτυσσόμενων χωρών.

Σχετικά με την τύχη του OLPC στα ελληνικά σχολεία, τίποτα δεν έχει ακουστεί μετά τις τελευταίες προσπάθειες του υπουργού οικονομίας που περιέγραψα στο post “το Lego και η Babushka”.
Είναι μια ευκαιρία για όσους ενδιαφέρονται να δώσουν αυτή τη μοναδική εκπαιδευτική ευκαιρία στα παιδιά τους και μπορούν να υποστηρίξουν οικονομικά το εγχείρημα.

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

Σε λίγους μήνες κλείνει ένας χρόνος από την έναρξη της λειτουργίας του ελληνικού ιδρύματος για της ομότιμες εναλλακτικές (P2P foundation). Στο σύντομο αυτό χρονικό διάστημα προσπαθήσαμε -άγνωστο αν τα καταφέραμε- να προβάλλουμε την ομότιμη προοπτική. Οι δυναμικές που διαμορφώνουν και διαμορφώνονται από το ομότιμο κίνημα πιστεύουμε ότι δεν οδηγούν σ’ έναν ενδιάμεσο δρόμο, αλλά σε κάτι νέο και φρέσκο που διαπερνά και διεμβολίζει την κουρασμένη αριστερά και τον αστραφτερό νεοφιλελευθερισμό.

Κατά τη προσπάθεια αυτή γράψαμε κείμενα, μεταφράσαμε δοκίμια, ανταλλάξαμε emails, καλέσαμε για διάφορα εγχειρήματα, πετύχαμε και αποτύχαμε. Δυστυχώς ο ελεύθερος χρόνος μας (ιδίως την ερχόμενη χρονιά) είναι αρκετά περιορισμένος, μα οι ελπίδες που γεννιούνται μέσα από το ομότιμο κίνημα είναι πολλές. Τουλάχιστον τόσες, που σε αυτό το θρυμματισμένο κόσμο, σε κάνουν να πιστεύεις ότι υπάρχει δυνατότητα όχι απλά να ξανακολλήσουν τα κομμάτια του, αλλά να δημιουργήσουμε ένα νέο. Το μέλλον είναι στο «μαζί». Δεν απαιτούμε, αλλά δημιουργούμε την κοινωνία που θέλουμε, μέσα στην κοινωνία που θέλουμε να ξεπεράσουμε.

Με την επιστολή αυτή θα θέλαμε να καλέσουμε ανθρώπους που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο «μαζί», με οποιοδήποτε τρόπο, διαθέτοντας όσο χρόνο έχουν και θέλουν, να στείλουν ένα email στη γνωστή διεύθυνση (σε αυτή που ίσως σας έχει κουράσει μερικές στιγμές, με τα αμέτρητα emails).

Ευχαριστούμε πραγματικά για την μέχρι τώρα υποστήριξη.

Με αγωνιστικούς χαιρετισμούς,

Το ελληνικό ίδρυμα για τις ομότιμες εναλλακτικές

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το περιεχόμενο της υπό κατασκευής πλατφόρμας set it free για την απελευθέρωση του οπτικοακουστικού αρχείου της ΕΡΤ.

Ιστοσελίδα του Yochai Benkler
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο Yale Low Journal. Η περίληψη και το πλήρες κείμενο (pdf) του άρθρου στα αγγλικά μπορούν να ανακτηθούν εδώ.

Περίληψη
Για δεκαετίες η αντίληψή μας σχετικά με την οικονομική παραγωγή ήταν ότι οι άνθρωποι διευθετούν τις παραγωγικές διαδικασίες με έναν από τους δύο ακόλουθους τρόπους: είτε ως εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις, ακολουθώντας τις οδηγίες των προϊσταμένων τους, είτε σαν ιδιώτες στις αγορές, ακολουθώντας τη διακύμανση των τιμών. Αυτή η διχοτόμηση αναγνωρίστηκε αρχικά στο πρώιμο έργο του νομπελίστα Ronald Coase, και αναπτύχθηκε αναλυτικότερα στο έργο του νεοθεσμικού (neo-institutional) οικονομολόγου Oliver Williamson.

Τα τελευταία τρία ή τέσσερα χρόνια, η δημόσια προσοχή έχει επικεντρωθεί στο κοινωνικοοικονομικό φαινόμενο που άρχισε πριν δεκαπέντε χρόνια στο κόσμο της ανάπτυξης του λογισμικού. Αυτό το φαινόμενο, το επονομαζόμενο κίνημα του ΕΛ/ΛΑΚ (ελεύθερου λογισμικού / λογισμικού ανοικτού κώδικα), περιλαμβάνει χιλιάδες ή δεκάδες χιλιάδες προγραμματιστές οι οποίοι συνεισφέρουν σε μεγάλης ή μικρής κλίμακας έργα, όπου η κύρια αρχή οργάνωσης είναι ότι το λογισμικό παραμένει ελεύθερο έναντι των περισσοτέρων περιορισμών σχετικά με την αντιγραφή και την κοινή χρησιμοποίηση του. Αντίθετα με τη παραδοσιακή έννοια της ιδιοκτησίας, το λογισμικό δεν ανήκει σε κανέναν αποκλειστικά, με την παραδοσιακή έννοια του να είναι σε θέση να ελέγξει τη χρήση, την ανάπτυξη ή τον χαρακτήρα του. Το αποτέλεσμα όλων αυτών, είναι η ανάδυση μιας παλλόμενης, καινοτόμας και παραγωγικής συνεργασίας, όπου οι συμμετέχοντες δεν βρίσκονται οργανωμένοι σε επιχειρήσεις και οι ενέργειες τους δεν εξαρτώνται από τον μηχανισμό της αγοράς.

Σε αυτή την εργασία δείχνω ότι ενώ το ελεύθερο λογισμικό είναι κάτι παραπάνω από ορατό, στην πραγματικότητα αποτελεί μόνο ένα παράδειγμα ενός ευρύτερου κοινωνικοοικονομικού φαινομένου. Προτείνω, λοιπόν, ότι είμαστε μάρτυρες της ανάδυσης μιας νέας, τρίτης μορφής παραγωγής στο ψηφιακά δικτυωμένο περιβάλλον. Ονομάζω αυτή τη μορφή ως “βασισμένη στα Κοινά ομότιμη παραγωγή” (commons-based peer production), διαχωρίζοντάς την από τα μοντέλα επιχειρήσεων και αγορών που βασίζονται στην ιδιοκτησία και τις συμβάσεις. Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι ότι ομάδες πολιτών συνεργάζονται επιτυχημένα σε έργα μεγάλης κλίμακας, ωθούμενοι από πολλά διαφορετικά κίνητρα και ποικίλες κοινωνικές επιταγές, και όχι ακολουθώντας τις τιμές της αγοράς ή διαταγές προϊσταμένων.

Επίσης, το άρθρο εξηγεί γιατί η νέα αυτή μορφή παραγωγής έχει συστημικά πλεονεκτήματα έναντι των αγορών και των διαχειριστικών ιεραρχιών όταν το αντικείμενο της παραγωγής είναι η πληροφορία ή ο πολιτισμός, και που το απαραίτητο για την παραγωγή επενδυτικό κεφάλαιο (δηλαδή οι Η/Υ και τα μέσα επικοινωνίας) είναι σε μεγάλο βαθμό κατανεμημένο και όχι συγκεντρωμένο. Πιο συγκεκριμένα, αυτή η μορφή παραγωγής υπερτερεί αυτής των εταιριών και αγορών για δύο λόγους. Πρώτον, είναι καλύτερη στο να αναγνωρίζει και να αναθέτει στο ανθρώπινο κεφάλαιο τις διαδικασίες παραγωγής πολιτισμού και πληροφορίας. Απ’ αυτή τη σκοπιά, η ομότιμη παραγωγή πλεονεκτεί σε αυτό που ονομάζω «πληροφοριακό κόστος ευκαιρίας». Δηλαδή χάνονται λιγότερες πληροφορίες σχετικά με το ποιο είναι το πλέον κατάλληλο πρόσωπο για μια δεδομένη δουλειά συγκριτικά με τους άλλους δύο τρόπους οργάνωσης. Δεύτερον, υπάρχει σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση της απόδοσης με το να επιτρέπει σε πολύ μεγαλύτερα σύνολα συνεργατών να αλληλεπιδρούν με πολύ μεγάλα σύνολα πληροφοριακών πόρων για την αναζήτηση νέων έργων και συνεργατικών εγχειρημάτων. Καταργώντας την ιδιοκτησία και τις συμβάσεις, σαν βασικές αρχές οργάνωσης της συνεργασίας μειώνονται σημαντικά τα κόστη διεξαγωγής της διαδικασίας που επιτρέπει στα μεγάλα σύνολα υποψηφίων συνεργατών, να ανασκοπήσουν και να επιλέξουν με ποιους πόρους θα εργαστούν, για ποια έργα και με ποιους συνεργάτες. Αυτό οδηγεί σε κέρδος κατανομής, που αυξάνεται περισσότερο από αναλογικά, με την αύξηση του αριθμού των ατόμων και των πόρων που που αποτελούν μέρος του συστήματος. Το άρθρο καταλήγει με μια επισκόπηση για το πως τα μοντέλα αυτά χρησιμοποιούν μια ποικιλία τεχνολογικών και κοινωνικών στρατηγικών να ξεπεράσουν τα προβλήματα της συλλογικής δράσης που συνήθως επιλύονται στα ιεραρχικά-διαχειριστικά και βασισμένα στην αγορά συστήματα με την ιδιοκτησία και τα συμβόλαια.

Ο Taylor ήταν αυτός που ανέπτυξε το βασικό υπόβαθρο για την επιστημονική διαχείριση ή αλλιώς το επιστημονικό μάνατζμεντ της παραγωγής κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες του 19^ου αιώνα και κατά τις αρχές του 20^ου αιώνα. Ο Taylor είχε εντοπίσει ότι οι εργάτες εκείνη την εποχή είχαν την πλήρη εποπτεία κάποιων μέσων παραγωγής (π.χ. εργαλεία) και αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι εργάτες να ελέγχουν τους ρυθμούς παραγωγής. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, όπως παρατηρεί η Narotzky, ήταν πιο εύκολο για τους εργάτες να αντιταχθούν στα συμφέροντα των ιδιοκτητών και διευθυντών. Έτσι αυτό που προσπάθησε να πετύχει το επιστημονικό μάνατζεμεντ ήταν να αφαιρέσει από τους εργάτες τη γνώση (μεταφέροντάς την στα διοικητικά στελέχη) μετατρέποντάς τους απλά σε εργατικά χέρια: σε άλλη μία μορφή ενέργειας στο όνομα της αύξησης της παραγωγικότητας.

Η βιβλιογραφία και η καθημερινή εμπειρία της πράξης έχουν τονίσει την ανάγκη και τη σημασία της αυτοδιαχείρισης της παραγωγικής διαδικασίας από τους εργαζομένους, καθώς και της κατανομής των μέσων παραγωγής. Στη μη υλική παραγωγή η ομότιμη διακυβέρνηση (δηλαδή ο τρόπος διαχείρισης που εφαρμόζεται  στα ομότιμα εγχειρημάτα) προσφέρει περισσότερη κοινωνική ευχαρίστηση, είναι πιο παραγωγική και κατανέμει πιο αποτελεσματικά τα μέσα παραγωγής (διαδίκτυο, κώδικας, γνώση, τέχνη κ.α.). Στον άφθονο κόσμο της πληροφορίας, στην ομότιμη παραγωγή τα μέσα παραγωγής κατανέμονται μέσω της κοινωνικής διαδικασίας της συνεργασίας, φέρνοντας τους ανθρώπους πιο κοντά. Έτσι σε αντίθεση με την ιεραρχική, μη εθελοντική μορφή παραγωγής της οικονομίας της αγοράς (ή «ελεύθερης οικονομίας»), η ομότιμη μορφή δεν αποξενώνει τους ανθρώπους, καθώς το προϊόν δεν αποκόβεται από τους παραγωγούς του, ενώ μέσα από την ομότιμη οργάνωση της παραγωγής οι άνθρωποι ανακαλύπτουν τις σκεπασμένες, από τον μανδύα του ανταγωνισμού, έννοιες της αλληλεγγύης και συνεργασίας. Επίσης στην ομότιμη εποχή αναδύεται ο produser (παραγωγός/χρήστης) , όπως τον περιγράφει ο Bruns, ο οποίος δηλώνει την αλλαγή στην αλυσίδα παραγωγής της πληροφορίας.

Ωστόσο στην υλική παραγωγή τα μέσα παραγωγής συναντώνται σε σπάνη. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρξει μια κατανομή τέτοια ώστε να δίνει την ευκαιρία σε αυτούς που συμμετέχουν στην παραγωγή να δρουν όσο το δυνατόν πιο ελεύθερα και ανεξάρτητα. Η ομότιμη προοπτική μπορεί να δημιουργήσει πιο διανεμημένη πρόσβαση στα μέσα παραγωγής όπως είναι η ενέργεια (δείτε για παράδειγμα τα εγχειρήματα distributed generation και microgrids) ή το χρήμα (δείτε προσπάθειες σαν το Kiva, το Prosper ή το Zopa). Πιστεύω ότι ένας πλουραλισμός στους τρόπους οικονομικής οργάνωσης και παραγωγής μπορεί να αποτελέσει το ομαλό μονοπάτι προς μια νέα μορφή κοινωνικής οργάνωσης. Κατ’ αυτό τον τρόπο οι άνθρωποι θα έχουν την ευκαιρία να πειραματιστούν με διάφορους τρόπους παραγωγής και να δουν στη πράξη ποια μοντέλα είναι τα πλέον κατάλληλα για να έναν πιο δίκαιο πολιτισμό.

Tο P2P σ’ ένα καρυδότσουφλο (από τον Mauro Bieg) είναι ένας εξαιρετικά γρήγορος και εύκολος τρόπος να ανακαλύψετε τις βασικές ιδέες της ομότιμης θεωρίας στο λεπτό. Δείτε το στην κεντρική wiki σελίδα.

Παρακάτω παρατίθενται πέντε (συν ένα) από τα 40 άρθρα που δημοσιεύτηκαν στο ιστολόγιό μας από τον Σεπτέμβρη που αρχίσαμε τη λειτουργία μας. Πρόκειται για εκείνα τα άρθρα που προκάλεσαν τις περισσότερες συζητήσεις και προβληματισμούς…Ελπίζουμε μέσα στον Απρίλη να αρχίσει επιτέλους επίσημα η καμπάνια για την απελευθέρωση των αρχείων της ΕΡΤ που είχαμε προαναγγείλει από το χειμώνα. Επίσης σύντομα θα λάβετε το επόμενο newsletter το οποίο θα περιλαμβάνει και εξωτερικούς συνδέσμους (δηλαδή πέρα των sites της P2P foundation) σχετικά με το ομότιμο κίνημα.

1_Κρατική VS ομότιμης ιδιοκτησίας: η περίπτωση του ψηφιακού αρχείου της ΕΡΤ

2_Κοιτάζοντας τ’ αστέρια

3_Το Lego και η Babushka

4_Είναι το P2P αριστερά ή δεξιά;

5_ Μέρος Δεύτερο: Γιατί το ελεύθερο λογισμικό, το ομότιμο κίνημα και το «ήθος» που προάγουν αποτελούν μια ιστορική ευκαιρία; (+το πρώτο μέρος)

Και φυσικά το “εκτός συναγωνισμού” κείμενο θέσεων για το αρχείο της ΕΡΤ.