Η συνέντευξη του Γιώργου Δαφέρμου που συμμετέχει στην ερευνητική ομάδα του FLOK society στο Εκουαδόρ δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στον ιστότοπο του CommonsFest που θα διεξαχθεί για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά στο Ηράκλειο της Κρήτης στις 9-11 Μαίου του 2014:

Ο Γιώργος Δαφέρμος (γεννηθείς στο Ηράκλειο το 1980) είναι Καθηγητής Τεχνολογικής Πολιτικής και Διαχείρισης στο Εθνικό Ινστιτούτο Ανωτάτων Σπουδών του Εκουαδόρ και μέλος της ερευνητικής ομάδας του έργου FLOK Society. Επίσης, συμμετείχε στο 1ο  Φεστιβάλ των Κοινών με την παρουσίαση «Πατέντες: μύθος και πραγματικότητα«.

ΔαφέρμοςΟ Γιώργος Δαφέρμος σε μια από τις ομιλίες του στο Εκουαδόρ

 

CommonsFest: Πες μας δυο λόγια για το τι κάνετε στο Εκουαδόρ. Ποιος είναι ο σκοπός του εγχειρήματος και ποια τα οφέλη που βλέπετε για τη κοινωνία του Εκουαδόρ αλλά και παγκόσμια;

Γιώργος Δαφέρμος: Ο σκοπός του FLOK Society Project είναι να αναπτύξει μια σειρά προτάσεων για ένα εναλλακτικό, μετα-καπιταλιστικό μοντέλο κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης, που βασίζεται στις αρχές του ανοικτού κώδικα και του ελεύθερου λογισμικού· ένα μοντέλο το οποίο προσφέρει ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση, χρησιμοποιώντας μη-εξουσιαστικές δομές οργάνωσης, σεβόμενο τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το Εκουαδόρ που έχει θέσει ως πρωταρχικό στόχο στο εθνικό του πρόγραμμα το μετασχηματισμό της χώρας από μια οικονομία βασισμένη στην εξόρυξη πρώτων υλών – όπως το πετρέλαιο – σε μια κοινωνική οικονομία γνώσης, δηλαδή μια οικονομία που προσφέρει ελεύθερη πρόσβαση στην γνώση. Όσον αφορά τα παγκόσμια οφέλη, πιστεύω ότι αν πετύχουμε εδώ, μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο!

CF: Πολύ αισιόδοξο σε ακούω και μ’ αρέσει. Όταν λες μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης το οποίο βασίζεται στην ελεύθερη γνώση, μπορείς να μας δώσεις ένα συγκεκριμένο παράδειγμα;

ΓΔ: Μπορώ να σου πω για μια αλλαγή που επιτύχαμε πριν δύο μήνες στον χώρο της εκπαίδευσης: όλα τα βιβλία, συγγράμματα, textbooks κ.τ.λ. που χρησιμοποιεί η πανεπιστημιακή κοινότητα στο Εκουαδόρ είναι πλέον διαθέσιμα στο διαδίκτυο στις ιστοσελίδες των πανεπιστημίων στα οποία παρέχεται ελεύθερη πρόσβαση υπό άδειες creative commons. Αυτό είναι ένα παράδειγμα του πως διασφαλίζεται η ελεύθερη πρόσβαση στην ακαδημαϊκή γνώση και φυσικά υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα, τόσο στο Εκουαδόρ όσο και σε άλλες χώρες.

CF: Πέρα από το κοινωνικό όφελος της ελεύθερης πρόσβασης στη γνώση που επιτυγχάνεται με αυτή την αλλαγή, υπάρχουν κάποιες μελέτες που να μπορούν να προσδιορίσουν και το αντίστοιχο οικονομικό όφελος;

ΓΔ: Δυστυχώς, μια τέτοια συγκεντρωτική μελέτη ακόμα δεν υπάρχει. Ωστόσο, γνωρίζουμε μια πλειάδα περιπτώσεων όπου, πέρα από το όφελος της ελεύθερης πρόσβασης στη γνώση, έχουμε και απτά οικονομικά οφέλη. Το δίκτυο του open source ecology, π.χ., έχει καταφέρει να μειώσει το κόστος παραγωγής αγροτικών μηχανημάτων στο ⅛ του κόστους των αντίστοιχων εμπορικών μηχανημάτων. Το ίδιο ισχύει με το Wikispeed, το αυτοκίνητο ανοικτού κώδικα που αναπτύσσεται από μια παγκόσμια κοινότητα εθελοντών χρησιμοποιώντας το διαδίκτυο για τον συντονισμό του έργου, αν και η κάθε ομάδα εργάζεται στο δικό της γκαράζ. Η κοινότητα αυτή έχει καταφέρει να κατασκευάσει ένα αυτοκίνητο το οποίο εξοικονομεί ενέργεια στην παραγωγή του αλλά και καταναλώνει σημαντικά μικρότερη ποσότητα καυσίμων σε σχέση με τα αυτοκίνητα των αυτοκινητοβιομηχανιών. Το αυτοκίνητο αυτό είναι έτοιμο να βγει στην αγορά και η τιμή του θα είναι 17.000 δολάρια, όταν τα αντίστοιχα εμπορικά μοντέλα κοστίζουν τρεις και τέσσερις φορές περισσότερο. Ένα άλλο παράδειγμα μεγαλύτερης κλίμακας συναντάμε στην περιοχή της Andhra Pradesh στην Ινδία. Περίπου πριν δέκα χρόνια, η περιοχή αυτή, όπου το 70% του πληθυσμού ασχολείται με την γεωργική παραγωγή, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας τεράστιας τραγωδίας: εκατοντάδες μικροί γεωργοί έδωσαν τέλος στην ζωή τους, μην μπορώντας να αποπληρώσουν τα χρέη που είχαν συσσωρεύσει λόγω της αγοράς γενετικά τροποποιημένων σπόρων κλειστής αναπαραγωγής, χημικών λιπασμάτων και εντομοκτόνων. Η κρίση αυτή, η οποία πήρε διαστάσεις επιδημίας το 2004-5, κατέστησε επιτακτικό τον πειραματισμό με εναλλακτικά μοντέλα. Έτσι ξεκίνησε από κάποιους αγρότες σε συνεργασία με ακτιβιστικούς οργανισμούς μια προσπάθεια η οποία είχε ως βασικό χαρακτηριστικό μια βιώσιμη μορφή γεωργίας χωρίς τη χρήση γενετικά τροποποιημένων σπόρων και χημικών λιπασμάτων και εντομοκτόνων.  Αρχικώς οι αγρότες ήταν διστακτικοί, φοβούμενοι ότι η υιοθέτηση μεθόδων οργανικής γεωργίας θα οδηγούσε σε μείωση της σοδειάς τους και άρα σε μείωση των εσόδων τους. Ωστόσο, όπως με μεγάλη χαρά διαπίστωσαν, όχι μόνο δεν μειώθηκε η απόδοση της  σοδειάς τους, αλλά η υιοθέτηση φυσικών λιπασμάτων και εντομοκτόνων είχε ως αποτέλεσμα την βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων τους, επιτρέποντας τους έτσι να τα διαθέσουν στην αγορά σε υψηλότερες τιμές. Επιπλέον, μπόρεσαν να εξοικονομήσουν χρήματα τα οποία θα είχαν δαπανήσει για την προμήθεια βιομηχανικών λιπασμάτων, εντομοκτόνων και σπόρων. Βλέποντας αυτά τα οικονομικά οφέλη, ολοένα και περισσότεροι αγρότες πείστηκαν να δοκιμάσουν τις νέες αυτές μεθόδους, κι έτσι μέσα σε πέντε περίπου χρόνια το μοντέλο της οργανικής γεωργίας εξαπλώθηκε σ” ολόκληρη την περιοχή. Παρατηρούμε λοιπόν ότι, εκτός από τα περιβαλλοντικά οφέλη, υπάρχουν και σημαντικά οικονομικά οφέλη, καθώς οι αγρότες απέκτησαν μια αυτονομία σε σχέση με το παρελθόν, όπου ήταν εξαρτημένοι από τις εταιρείες από τις οποίες προμηθεύονταν τους σπόρους, τα λιπάσματα και τα εντομοκτόνα. Αλλά για να επιστρέψω στην αρχική σου ερώτηση, υπάρχει όντως μια προσπάθεια αξιολόγησης και καταγραφής των οικονομικών αποτελεσμάτων που επιτυγχάνουν τα μοντέλα αυτά. Προχθές, π.χ., διάβαζα μια μελέτη του Shareable για την <<οικονομία του διαμοιρασμού>> (sharing economy), η οποία διευρύνεται ολοένα και περισσότερο, βασιζόμενη σε εγχειρήματα που δεν υπήρχαν πριν δέκα χρόνια, όπως η συνεργατική χρήση αυτοκινήτων.

CF: Πώς βλέπεις ότι μπορούν τα συμπεράσματα της έρευνας σας να ωφελήσουν στην Ελλάδα μικρές κοινότητες, οργανισμούς, εταιρίες και υπουργεία;

ΓΔ: Αν κοιτάξουμε το παράδειγμα της Ινδίας και της μετάβασης του αγροτικού πληθυσμού μιας περιοχής σε ένα καινούργιο μοντέλο, το οποίο είναι ριζικά διαφορετικό από το προγενέστερο, βλέπουμε ότι κινητήρια δύναμη ήταν η τραγωδία των χιλιάδων αγροτών που αυτοκτόνησαν υπό το βάρος του χρέους που οφείλετο στην αγορά μεταλλαγμένων σπόρων, χημικών φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων. Ελπίζω να μη χρειαστεί στην Ελλάδα να βιώσουμε παρόμοιες τραγωδίες για να αρχίσουμε να υιοθετούμε πιο ανθρώπινα, ανοιχτά και συνεργατικά μοντέλα γεωργικής παραγωγής. Προσωπικά, είμαι βέβαιος ότι τα πορίσματα του FLOK μπορούν κάλλιστα να εφαρμοστούν σε οποιαδήποτε χώρα και ιδιαίτερα στην Ελλάδα, η οποία έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τις χώρες της Νότιας Αμερικής: η Ελλάδα όπως και το Εκουαδόρ είναι μια χώρα που δεν είχε ποτέ βαριά βιομηχανία· που παραδοσιακά βασίζεται στη γεωργία· και που θα μπορούσε να επωφεληθεί από τη βιοτεχνολογία λόγω της πλούσιας βιοποικιλότητας που έχει. Επίσης, είναι μια χώρα που θα μπορούσε να επωφεληθεί από τις αποκεντρωμένες μορφές ενέργειας, οι οποίες όχι μόνο δεν καταστρέφουν το περιβάλλον, αλλά είναι και οικονομικά πιο συμφέρουσες από το συγκεντρωτικό μοντέλο που έως σήμερα επικρατεί στον τομέα της ενέργειας στην Ελλάδα.

1922316_847138185312500_430449523_n

Πώς η κοινωνία της Ελεύθερης και Ανοιχτής Γνώσης (FLOK) φέρνει μια προσέγγιση στα κοινά στην οικονομία του Εκουαδόρ

CF: Με χαρά λοιπόν θα σε περιμένουμε να προχωρήσουμε με εγχειρήματα.

ΓΔ: Να σου δώσω ένα παράδειγμα. Αυτή τη στιγμή στο Εθνικό Ινστιτούτο Ανανεώσιμης Ενέργειας στο Εκουαδόρ, μια ομάδα επιστημόνων αναπτύσσει ένα open source επιβατικό πλοίο για το νησί των Galápagos το οποίο θα κινείται με 100% ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Φαντάσου αν όλα τα νησιά της Ελλάδας διέθεταν ένα τέτοιο δίκτυο πλοίων, χρησιμοποιώντας αντί για πετρέλαιο τον ήλιο και τον άνεμο για την τροφοδοσία τους, και παρέχοντας ελεύθερη πρόσβαση στην τεχνολογία αυτή μέσω αδειών ανοικτού κώδικα, καθιστώντας έτσι δυνατή την συμμετοχή της παγκόσμιας κοινότητας στην ανάπτυξη και τροποποίηση τους. Είναι ένα πραγματικά επαναστατικό μοντέλο.

CF: Ακούγεται πάρα πολύ ενδιαφέρον. Άρα αυτή η τεχνολογία θα διατεθεί με ανοικτές άδειες;

ΓΔ: Φυσικά! Απ” όσο γνωρίζω, η άδεια που σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν είναι η CERN Open Hardware License.

CF: Γνωρίζετε για παρόμοια εγχειρήματα στην Ευρώπη και την Ελλάδα;

ΓΔ: Εγχειρήματα όπως το CommonsFest και το ΕΛ/ΛΑΚ στην Ελλάδα, για ν” αναφέρω μονάχα δύο, έχουν πολλά κοινά σημεία με το FLOK: στην τελική ανάλυση, όλα τους προσπαθούν να κατανοήσουν τις αρχές του ανοικτού κώδικα και το μοντέλο ανάπτυξης του και μέσω αυτής της κατανόησης να επιφέρουν θετικές κοινωνικές αλλαγές.

CF: γνωρίζεις για υπάρχουσες δομές ανοικτής και ομότιμης διαχείρισης στο Εκουαδόρ, καθώς και αν βρίσκονται σε άνθηση/ανάπτυξη;

ΓΔ: Το γεγονός ότι τα τελευταία 10 χρόνια υπήρξε μια άνθηση στο χώρο των κοινωνικών κινημάτων στο Εκουαδόρ υποδηλώνει ασφαλώς μια παράλληλη ιστορικά ανάπτυξη δομών ανοικτής και ομότιμης διαχείρισης. Αλλά και πέραν του κινηματικού χώρου, υπάρχουν πολλές ομάδες που χρησιμοποιούν ομότιμες δομές για την οργάνωση των δραστηριοτήτων τους. Π.χ. το Red de Guardianes de Semillas είναι ένα δίκτυο μικρών παραγωγών που ασχολούνται με τη βιώσιμη-ανοικτή γεωργία, χρησιμοποιώντας ελεύθερους σπόρους και συλλογικές μορφές οργάνωσης της παραγωγής και της διανομής (το λεγόμενο μοντέλο της κοινοτικά υποστηριζόμενης γεωργίας), έχοντας δημιουργήσει συνεταιρισμούς παραγωγών και καταναλωτών με τις δικές τους τοπικές αγορές και σημεία συνάντησης. Επίσης υπάρχει μια προσπάθεια που μόλις ξεκίνησε σε ένα χωριό, το Vilcapamba, όπου η τοπική κοινότητα, η οποία διαχειρίζεται τη γη συλλογικά, πρόκειται να φτιάξει ένα εργαστήριο για ανοικτές τεχνολογίες και τέχνες, καλλιεργώντας παράλληλα τη γη με τη μέθοδο της βιώσιμης φυσικής καλλιέργειας (περμακουλτούρα) για τις ανάγκες των μελών της κοινότητας.

CF: Ποια είναι η ανταπόκριση που έχει η προσπάθεια σας από άτομα, ομάδες και κοινότητες στο Εκουαδόρ; Υπάρχει διάθεση από τον απλό κόσμο για υιοθέτηση της φιλοσοφίας των κοινών;

ΓΔ: H ανταπόκριση που έχουμε έως τώρα λάβει από ομάδες και κοινότητες στο Εκουαδόρ είναι πολύ ενθαρρυντική. Αυτό που έχω αποκομίσει είναι ότι δεν έχουν κανένα απολύτως πρόβλημα να κατανοήσουν την έννοια των κοινών ή τα κοινωνικά οφέλη που προκύπτουν απ” την ελεύθερη ανταλλαγή της γνώσης. Το πρόβλημά τους είναι ότι έχουν επανειλημμένως πέσει θύματα ληστρικών επιδρομών από κεφαλαιοκρατικές επιχειρήσεις που οικειοποιούνται γνώσεις οι οποίες έχουν παραχθεί μέσα στον κόλπο των κοινοτήτων αυτών και που διατίθενται ελεύθερα ως κοινά αγαθά, για να αναπτύξουν ιδιόκτητα προϊόντα, από τα οποία μονάχα οι επιχειρήσεις επωφελούνται, δίχως να προσφέρουν ουδεμία ανταμοιβή προς τις κοινότητες που εν τέλει παρήγαγαν τις γνώσεις αυτές. Ουσιαστικά, αυτό που χρειάζονται αυτές οι ομάδες είναι ένα θεσμικό πλαίσιο που να τις προστατεύει από τον κίνδυνο της απαλλοτρίωσης των κοινών αγαθών που παράγουν. Πιστεύουμε ότι οι άδειες ανοικτού κώδικα παρέχουν ένα τέτοιο πλαίσιο και είμαστε αισιόδοξοι ότι με την βοήθειά μας και μέσω της συνεργασίας με το παγκόσμιο κίνημα των Κοινών, οι ιθαγενείς κοινότητες του Εκουαδόρ θα βρουν τα εργαλεία που χρειάζονται για να συνεπικουρήσουν και να προστατεύσουν συνάμα τις παραγωγικές δραστηριότητες τους.

CF: Μου δίνεις την ευκαιρία να σε ρωτήσω για κάτι που μας προβληματίζει αρκετά εδώ. Οι άδειες στις οποίες αναφέρθηκες (open source & creative commons) καλύπτουν κυρίως άυλα Κοινά. Γνωρίζεις για άδειες ή τρόπους δημιουργίας και διαχείρισης υλικών Κοινών; Για παράδειγμα, ξεκινήσαμε στο Ηράκλειο μια προσπάθεια δημιουργίας ενός κοινού εξοπλισμού για εκδηλώσεις. Υπάρχουν παραδείγματα ή εμπειρίες διαχείρισης τέτοιων εγχειρημάτων;

ΓΔ: Σε πρώτη φάση δεν πιστεύω ότι υπάρχει πρόβλημα εφαρμογής των αδειών ανοικτού κώδικα σε υλικό εξοπλισμό. Όπως γνωρίζεις, ο εκτυπωτής τρισδιάστατων αντικειμένων RepRap διανέμεται υπό την Γενική Άδεια Δημόσιας Χρήσης GPL όπως και πολλές άλλες τεχνολογίες.

CF: Συγνώμη που σε διακόπτω. Εγώ δεν αναφέρομαι στη διάθεση της γνώσης για τη κατασκευή του υλικού εξοπλισμού. Αναφέρθηκα στη διαχείριση του υλικού, για παράδειγμα έχουμε ένα  εκτυπωτή 3D ή κάποια τραπέζια και τα εντάσσουμε στα Κοινά, αλλά θα πρέπει να διασφαλίσουμε και το να μην το εκμεταλλευτούν κάποιοι έτσι ώστε να καταλήξουμε στην τραγωδία των Κοινών.

ΓΔ: Οι άδειες ανοικτού κώδικα συνιστούν ένα τέτοιο πλαίσιο διακυβέρνησης, καθώς κι ένα νομικό πλαίσιο που επιτρέπει σε αυτές τις ομάδες να διαμοιράζονται τη γνώση που παράγουν ως κοινό αγαθό, προστατεύοντας την όμως ταυτόχρονα από τον κίνδυνο της απαλλοτρίωσης της από κεφαλαιοκρατικές επιχειρήσεις. Όσον αφορά τα μοντέλα διαχείρισης των κοινών αγαθών, η πρόταση του FLOK συνίσταται στην υιοθέτηση κολεκτιβιστικών και συνεταιριστικών δομών. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το Εκουαδόρ διότι το υπάρχον νομικό και ρυθμιστικό- ελεγκτικό πλαίσιο συνιστά μια τροχοπέδη για τη λειτουργία των οργανισμών αυτών. Είναι ένα παράλογο πλαίσιο. Για παράδειγμα, κατατάσσει στην αλληλέγγυα και κοινωνική οικονομία επιχειρήσεις βάσει του μεγέθους τους – και όχι βάσει του σκοπού λειτουργίας τους όπως θα έπρεπε. Για αυτό τον λόγο, μέσω του FLOK προσπαθούμε να αναπτύξουμε ένα θεσμικό πλαίσιο το οποίο θα παρέχει στις κολεκτιβιστικές-συνεταιριστικές επιχειρήσεις την αυτονομία και τα εφόδια που αυτές χρειάζονται για να αναπτυχθούν και να ευδοκιμήσουν… Δεν ξέρω κατά πόσο η απάντηση μου σε καλύπτει.

CF: Εν μέρει… ας προχωρήσουμε όμως. Το γεγονός ότι η έρευνας σας είναι μια κυβερνητική πρωτοβουλία τι θετικά και τι αρνητικά στοιχεία παρουσιάζει;

ΓΔ: Πρώτα απ” όλα, το FLOK δεν αποτελεί μια κυβερνητική πρωτοβουλία. Το έργο ξεκίνησε από μια ανοικτή ομάδα που απαρτίζεται από ακαδημαϊκούς (κυρίως απ’το Εκουαδόρ) και άτομα του ευρύτερου κινηματικού χώρου. Αυτή η ομάδα εισηγήθηκε μια πρόταση σε δύο υπουργεία για την χρηματοδότηση του έργου, το οποίο τώρα στεγάζεται στο Εθνικό Ινστιτούτο Ανωτάτων Σπουδών. Οπότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι το FLOK είναι πρωτοβουλία μιας ανοικτής ακαδημαϊκής-ακτιβιστικής ομάδας. Η χρηματοδότηση βέβαια του έργου προέρχεται από τα παραπάνω υπουργεία και άρα από την κυβέρνηση και με ρωτάς πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι θα υπάρξει μια συνέχεια. Αυτό είναι πολύ δύσκολο. Είναι πεποίθησή μας ότι μονάχα η ενεργός συμμετοχή των εδώ κοινωνικών κινημάτων και η έμπρακτη υποστήριξη τους μπορεί να εγγυηθεί την υλοποίηση των όποιων πολιτικών προτάσεων τελικά υποβάλουμε στην κυβέρνηση. Έτσι, από την αρχή, προσπαθούμε να εμπλέξουμε όχι μόνο τους φορείς χάραξης δημόσιας πολιτικής αλλά και τα κοινωνικά κινήματα και τους ακτιβιστικούς οργανισμούς στο έργο και στις προτάσεις δημόσιας πολιτικής που αναπτύσσουμε, ώστε αυτές οι πολιτικές να δημιουργήσουν μια ισχυρή βάση που καμία κυβέρνηση δε θα θελήσει ή δε θα μπορέσει να την καταστρέψει, αποτρέποντας έτσι το ενδεχόμενο

τερματισμού τους αν ή όταν αλλάξει η παρούσα κυβέρνηση.

CF: Πριν λίγους μήνες κάνατε ένα ανοικτό κάλεσμα σε παγκόσμια κλίμακα για προτάσεις και υποδείξεις που αφορούν το θέμα της έρευνας σας. Τι ανταπόκριση είχε;

ΓΔ: Αρκετά θετική. Συνεχίζουμε να λαμβάνουμε σχεδόν καθημερινά προτάσεις. Τις καλύτερες (από πλευράς πληρότητας) τις μεταφράζουμε στα ισπανικά και τις δημοσιεύουμε στην ιστοσελίδα του FLOK, ενώ ορισμένες μας ενθουσιάζουν τόσο πολύ που ζητάμε απ” τους συγγραφείς τους να συνεργαστούν μαζί μας ώστε να υποβληθεί η πρόταση τους στη συνάντηση κορυφής που διοργανώνουμε στα τέλη του Μάη στο Κίτο.

CF: Έχετε μια αρχική εικόνα για το πόσο δύσκολο θα είναι το πέρασμα από το καθεστώς της ιδιωτικής και κρατικής διαχείρισης σε μια διαχείριση βασισμένη στην έννοια των “Κοινών”; Το έχετε μελετήσει;

ΓΔ: Σχετικά με το πως γίνεται μια κρατική δομή να μετασχηματιστεί σε μια ανοιχτή και συνεργατική δομή, το FLOK χρησιμοποιεί την έννοια του <<Κράτους Εταίρου>>, το οποίο είναι ένα μοντέλο συνεργασίας ανάμεσα σε δημόσιες υπηρεσίες και κολεκτιβιστικούς-συνεταιριστικούς οργανισμούς για τη διαχείριση κοινωφελών αγαθών και υπηρεσιών. Υπάρχουν πόλεις στην Ιταλία, όπως η Μπολόνια, που χρησιμοποιούν σχεδόν αποκλειστικά τέτοιου είδους

συνεργασίες για την παροχή πολλών υπηρεσιών και το μοντέλο αυτό είναι φοβερά επιτυχημένο. Δεν είναι κάτι ουτοπικό. Είναι ένα μοντέλο που βασίζεται στην ενεργό συμμετοχή της τοπικής κοινότητας. Φυσικά, το πέρασμα από το καθεστώς της ιδιωτικής και κρατικής διαχείρισης σε μια πιο συνεργατική και ανοιχτή κατάσταση δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Εγχειρήματα προς αυτήν την κατεύθυνση θα αντιμετωπίσουν ισχυρές πολιτικές πιέσεις, όπως μας δείχνει το παράδειγμα της κατειλημμένης ΕΡΤ στην Ελλάδα.

Από αριστερά, Γιώργος Δαφέρμος, Βασίλης Κωστάκης, Michel Bauwens και Γιώργος Παπανικολάου κατα τη διάρκεια του 1ου Φεστιβάλ των Κοινών το 2013 στο Ηράκλειο

Από αριστερά, Γιώργος Δαφέρμος, Βασίλης Κωστάκης, Michel Bauwens και Γιώργος Παπανικολάου στο 1ο Φεστιβάλ των Κοινών το 2013 στο Ηράκλειο.

CF: Έχεις κάτι άλλο σημαντικό να προσθέσεις;

ΓΔ: Αυτή τη στιγμή είμαστε ακόμα στην αρχή του εγχειρήματος, αλλά σε 2-3 μήνες – την περίοδο που θα κάνετε το Φεστιβάλ των Κοινών – σίγουρα θα έχω περισσότερα νέα να σας πω. Ευελπιστώ να είμαι και εγώ εκεί!

CF: Η δουλειά σας μας γεμίζει με αισιοδοξία! Ευχαριστούμε πολύ και καλή συνέχεια!

 

Photo by FLOK Society

Leave A Comment

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *